Pascha i jej znaczenie

Termin "Pascha" posiada kilka znaczeń, z których wszystkie - choć tak różne - dotyczą czasu Wielkanocy. Pascha to z jednej strony znane nam święto Zmartwychwstania Pańskiego w różnych odsłonach, z drugiej - tradycyjna potrawa na wielkanocnym stole.

Pascha

Żydowskie święto (znaczenie pierwsze)

Pesach (czyli Pascha) to żydowskie święto upamiętniające wyzwolenie Żydów z niewoli egipskiej. Trwa ono 7-8 dni, a rozpoczyna się wieczorem sederowym, kiedy to całe rodziny jedzą uroczystą kolację, podczas której głowa rodziny czyta Hagadę, a zebrani przy stole członkowie rodziny jedzą i piją czerwone wino. Do tradycyjnych pokarmów spożywanych w trakcie wieczerzy zalicza się warzywa z dodatkiem aromatycznych ziół, baraninę, macę oraz jajka. Warto nadmienić, iż uroczyste picie wina ma na celu upamiętnienie plag egipskich.


Jak powszechnie wiadomo wśród Żydów wyróżnia się także wyznawców ortodoksyjnych. W takich rodzinach obowiązują szczególnie ścisłe reguły religijne, które - jak można się domyślać - dotyczą także święta Paschy. W owym czasie występuje m.in. całkowity zakaz spożywania chleba pieczonego na zakwasie – dopuszczalny jest tylko tradycyjny placek żydowski, czyli maca.

Ponadto uroczysta kolacja nie może być spożywana za pomocą zwykłych sztućców i zastawy stołowej: każda ortodoksyjna gospodyni ma w swoim domu specjalną, wyznaczoną na tę okazję zastawę oraz sztućce, których używa się tylko raz w roku. Niektóre żydowskie społeczności nie spożywają w tym czasie m.in. fasoli i ryżu, a także nie podejmują się żadnych prac.


Wielkanoc jako Pascha (znaczenie drugie)

Paschą jest również określana Wielkanoc, a ściślej Niedziela Wielkanocna, która jest najważniejszym świętem w całym roku liturgicznym, upamiętniającym męczeńską śmierć i zmartwychwstanie Zbawiciela Jezusa Chrystusa. Ostatnie trzy doby poprzedzające Święta Wielkanocne stanowi Triduum Paschalne, począwszy od Wielkiego Czwartku, poprzez Wielki Piątek, aż do Wielkiej Soboty włącznie.

Wielkanoc jest pierwszym dniem oktawy wielkanocnej. Począwszy od Wigilii Wielkanocnej radosny okres w roku liturgicznym trwa 50 dni, a kończy się Zesłaniem Ducha Świętego. Święta Wielkanocne to również szereg tradycji i obyczajów, wśród których zachowały się te praktykowane do dnia dzisiejszego, m.in.:

  • uroczyste śniadanie wielkanocne, na którym spożywa się poświęcone przez kapłana dzień wcześniej kolorowe pisanki, kraszanki, wędliny, sól i pieprz
  • śmigus-dyngus, czyli wielkanocny zwyczaj polewania się wodą
  • dziady śmigustne
  • Siuda Baba
  • wieszanie Judasza
  • pogrzeb żuru i śledzia
  • Jezusek Palmowy

Pascha w kościołach wschodnich (znaczenie trzecie)

Trzecim znaczeniem terminu Pascha określa się święto obchodzone w ortodoksyjnych kościołach wschodnich, w tym w prawosławnych. Wierni prawosławni również obchodzą Święta Wielkanocne, aczkolwiek odbywają się one kilka tygodni później (obowiązuje kalendarz juliański) niż te obchodzone przez katolików.

W Wielkanoc nad ranem odprawiane są tzw. wielkie jutrznie, które odbywają się w towarzystwie procesji. Po uroczystej mszy w cerkwi przychodzi czas na śniadanie wielkanocne, które jest pierwszym dozwolonym, obfitym posiłkiem, bowiem w religii prawosławnej Wielkanoc poprzedza okres czterdziestodniowego postu, kiedy to nie można spożywać mięsa, ryb, nabiału i białego pieczywa.


Wierni prawosławni w przeważającej mierze wystrzegają się w tym okresie niedozwolonych pokarmów i spożywają m.in. ogromne ilości kapusty, grzybów, warzyw i ciemnego chleba.

Śniadanie wielkanocne rozpoczyna się dzieleniem poświęconym w sobotę jajkiem, wówczas składane są serdeczne życzenia. Po posiłku następuje czas obdarowywania się drobnymi podarkami, które mają sprzyjać szczęściu i odpędzać wszelkie choroby.

Tradycyjna potrawa wielkanocna ze wschodu (znaczenie czwarte)

Ostatnim już znaczeniem paschy jest tradycyjna potrawa wielkanocna, która zrodziła się u wschodnich sąsiadów (stąd też wierni prawosławni w święto Paschy spożywają właśnie to danie). Potrawę tę można zaliczyć do deserów, ponieważ w swoim składzie zawiera ona m.in. bakalie, cukier, wanilię, rodzynki, mleko, masło, śmietanę oraz podstawowy składnik, czyli biały ser. Ten jakże słodki deser przybiera najrozmaitsze kształty: piramidki, półkule czy też stożki.

Jak można zauważyć termin "pascha" na kilka znaczeń, niemniej jednak wszystkie z nich dotyczą Świat Wielkiej Nocy.

 

Wielkanoc zbliża się wielkimi krokami, a Ty wciąż nie masz pomysłu na oryginalne życzenia?

Jeśli w tym roku chciałeś napisać bliskim coś wesołego, wzruszającego i płynącego prosto z serca, nie mogłeś trafić lepiej!

Nasza strona to prawdziwa skarbnica świątecznych życzeń, wierszy i wierszyków. Jeśli cierpisz na brak weny zajrzyj do nas koniecznie! Nasza baza wielkanocnych życzeń i wierszyków aktualizowana jest codziennie. Życzenia na ostatnią chwilę? To dla nas żaden problem! Oryginalne życzenia sms? Codziennie czkają na Ciebie nowe! Zabawne wielkanocne wierszyki? Tylko u nas! Wybierz życzenia świąteczne najbardziej pasujące do Ciebie i życz swoim bliskim Wesołych Świąt!